Een onderzoek naar presentatievormen
van het kunstenaarsboek.

Het boek op de leestafel. /// Het gesloten archief. /// Het boek in een doos. /// Het open archief. ///
Het boek in de schappen. /// Het boek letterlijk betreden. /// Het boek op de grond onder ijzeren platen.
/// Het boek in een intieme ruimte. /// Het boek als installatie in 2 aangrenzende ruimtes. /// Het boek
in een werkruimte. /// Het boek als object waar je langs loopt. /// Het boek als concept voor een ruimte.

close

onderzoeksresultaten # 04.





Marinus van DijkeMarinus van DijkeMarinus van DijkeMarinus van Dijke

Marinus van Dijke

De kunstenaar toonde 2 installaties en een kalender.

De installatie ’DAAR / WAAR’ bestaat uit 6 tafeltjes. Op 5 daarvan liggen natuurvondsten en op 1 daarvan het kunstenaarsboek.
De kalender ‘FOUR A WHILE’ aan de wand.
De installatie ‘SNOW FLAKE’ 3 transparante doeken en een Kunstenaarsboek.

lees verder.verberg content.

Presentatievorm 1:

Boek: leporello. Twee kanten op te ‘lezen’
Afmeting: 23.8 x 15.5 x 0.8 cm
Titel: DAAR / WAAR
Voorzijde : DAAR
Achterzijde: WAAR
Oplage: 5. dit is exemplaar 2/5
Inhoud: startend vanuit WAAR loopt een uitgesneden figuur door het landschap, grafisch vormgegeven. Startend vanuit DAAR zie je de uitgesneden figuur, maar niet het vormgegeven landschap.
Het boek ligt klassiek op tafel.

Tafels:
Afmeting: 56.2 x 28.2 x 73.5 cm
Houten blad van diverse afmetingen op een stalen frame.
Tafel 1:
Op blad ligt een hoopje zand
Tafel 2:
Op blad liggen diverse stekelige takjes
Tafel 3:
3 vlinders, eischaal, skeletje, blaadjes
Tafel 4:
Diverse gedroogde takken
Tafel 5:
Plastic fles met water en droog duingras in een gat.
Tafel 6:
Op blad ligt het Kunstenaarsboek
Om bij het boek te komen moet je de 5 tafeltjes passeren. De tafels zijn niet afgeschermd, aan te raken en te bekijken.

Presentatievorm 2:

Tegen de wand plaatste de kunstenaar een kalender.
Titel: FOUR A WHILE
Afmeting: 56 x 71.2 cm
Voorzijde: de titel
Bladzijden: 4, foto’s van een boom in elk seizoen gefotografeerd in kleur.
Elke bladzijde heeft een gaatje om aan de wand gehangen te worden. De kalender is aan te raken en door te kijken.

Presentatievorm 3:

In een kleine ruimte plaatste de kunstenaar de installatie ‘SNOW FLAKE’
Deze bestaat uit 3 lange transparante doeken met daarachter een lage tafel met het Kunstenaarsboek.

Boek: een losbladig boek in zwart/wit uitgevoerd.
Afmeting: 49 x 30.6 x 0.6 cm
Titel : SNOW FLAKE
Voorzijde: titel, naam van de kunstenaar en tekeningen die ook op de doeken en bladzijden te herkennen zijn.
Achterzijde: tekeningen die ook op de doeken en bladzijden te herkennen zijn.
Bladzijden: 23, afbeeldingen van zwarte cirkels die in een aan de hoeken open vierkant staan.
Vierkanten en cirkels variëren in grootte.

Houten tafel:
Afmeting: 121 x 81.5 x 29 cm

Transparante doeken: de doeken hangen met en tussenruimte van 50 cm en zig/zag verschuivend van elkaar, waar tussendoor gelopen kan worden om bij het boek te komen.
Afmeting: 1 doek van 317 x 150 cm, 2 doeken van 317 x 175 cm
In de doeken zijn de cirkels uitgesneden. De vierkanten zijn in de vorm van inkepingen, waarbij de hoeken elkaar niet raken.
De doeken en het boek zijn aan te raken en te bekijken.




Jan DibbetsJan DibbetsJan Dibbets

Jan Dibbets

De kunstenaar presenteerde 2 boekjes, een ansichtkaart, 2 brieven en een kopie van een tekst in 4, reeds in de ruimte aanwezige, vitrines.

lees verder.verberg content.

Presentatievorm:

Vitrine 1:
Afmeting: 39 x 27.3 x 12 cm
Inhoud: hierin zit een concept en een brief gericht aan de kunstenaar van Archief Synergie
Vitrine 2:
Afmeting: 39 x 27.3 x 12 cm
Inhoud: hierin zit een brief van de kunstenaar gericht aan Archief Synergie. Tevens een ansichtkaart waarop de kunstenaar afgebeeld staat naast en afbeelding van een gevel.
Vitrine 3:
Afmeting: 39 x 27.3 x 12 cm
Inhoud: hierin ligt op een kussentje een kunstenaarsboekje.
Titel: Roodborstje Territorium / sculptuur 1969. Robin Redbreast Terrytory / Sculpture 1969. Domaine D´un Rouge Gorge / Sculpture 1969. Rotkehlgenterritorium / Skulptur 1969.
Vitrine 4:
Afmeting: 39 x 27.3 x 12 cm
Inhoud: hierin ligt alleen een kunstenaarsboekje. Afbeelding voorzijde: blauwe lucht met horizon.
De vitrines zijn niet toegankelijk. Her gepresenteerde materiaal is niet aan te raken en niet in te kijken.




Uwe PothUwe Poth

Uwe Poth

De kunstenaar presenteerde 26 boeken uit de periode 1976 – 2009 op een reeds in de ruimte aanwezig bureau. De boeken lagen op het bureaublad en in de 3 lades.

lees verder.verberg content.

Presentatievorm:

9 boeken op de linkerzijde van het bureau en 1 boek in de lade.
Boek 1:
Afmeting: 30.4 x 21.7 x 0.8 cm
Titel:POEM
Voorzijde: zwart
Achterzijde: zwart
Bladzijden: 29, over gedrukte teksten is met de hand, in kleur geschilderd. Op 1e bladzijde staat naast de titel tevens ‘ Wintertuin’, gedicht - thcideg, naam kunstenaar en nov. 2009
Boek 2:
Afmeting: 30.4 x 21.7 x 0.8 cm
Titel: A MESSAGE TO UWE POTH
Voorzijde: zwart
Achterzijde: zwart
Bladzijden: 44, het zijn zwart/wit kopieën van brieven. Op 1e bladzijde een afbeelding van de kunstenaar, titel, tekst en jaartal 1980. bladzijde 2 en 3 bevat namen met erachter jaartallen (1980-1982)
Boek 3:
Afmeting: 30.4 x 21.7 x 0.8 cm
Titel: TWO AND A HALF HOURS WRITING
Voorzijde: zwart
Achterzijde: zwart
Bladzijden:15, 1e bladzijde de titel. Op bladzijde 2 en 3, Time- Description – Signature 7 – 18 minutes. Bladzijde 4, tekst, naam van de kunstenaar, 23-10-1981. originele werken, elk voorzien van naam en een tijd ( bleistift)
Boek 4:
Afmeting: 30.4 x 21.7 x 0.8 cm
Titel: TWO AND A HALF HOURS WRITING
Voorzijde: zwart
Achterzijde: zwart
Bladzijden:15, 1e bladzijde de titel. Op bladzijde 2 en 3, Time- Description – Signature 7 – 18 minutes. Bladzijde 4, tekst, naam van de kunstenaar,7-2-‘81. originele werken, elk voorzien van naam en een tijd (stift)
Boek 5:
Afmeting: 30.4 x 21.7 x 0.8 cm
Titel: TWO AND A HALF HOURS WRITING
Voorzijde: zwart
Achterzijde: zwart
Bladzijden:15, 1e bladzijde de titel. Op bladzijde 2 en 3, Time- Description – Signature 7 – 18 minutes. Bladzijde 4, tekst, naam van de kunstenaar, 26 jan.’81. originele werken, elk voorzien van naam en een tijd (stift)
Boek 6:
Afmeting: 30.4 x 21.7 x 0.8 cm
Titel: TWO AND A HALF HOURS WRITING
Voorzijde: zwart
Achterzijde: zwart
Bladzijden:15, 1e bladzijde de titel. Op bladzijde 2 en 3, Time- Description – Signature 7 – 18 minutes. Bladzijde 4, tekst, naam van de kunstenaar, jan.’81. originele werken, elk voorzien van naam en een tijd (stift)
Boek 7:
Afmeting: 30 x 21.7 x 0.8 cm
Titel:TAGEBUCH AN 3O TAGEN JE 15 MINUTEN SCHREIBEN
Voorzijde: wit
Achterzijde: wit
Bladzijden: 33, waarvan 30 originele werken. Op bladzijde 2 de titel, op bladzijde 3 tekst, datum nov. 1981 en naam van de kunstenaar.
Boek 8:
Afmeting:29.4 x 20.7 x 1.1 cm
Titel: EEN UUR AMSTERDAM 20 augustus 1987
Voorzijde: tekening
Achterzijde: tekening en naam uitgever
Bladzijden: 61, kopieën van zwart/wit tekeningen
Boek 9:
Afmeting: 32 x 25 x 2 cm
Titel: DE NEDERLANDSE REIS
Bladzijden:59, getekende werken. De tweelaatste bladzijden bevat een tekst en colofon.
Oplage: 150
Uitgave: 1991 ISBN 90-5042-050-8
Boek 10:
Boek in linkerlade.
Leporello
Afmeting: 31.2 x 30.4 x 0.9 cm
Titel: BENTLAGE
Achter in leporello een tekst: ‘ sclaf der vernuft’ en de tekst ‘ verboten’

Presentatievorm:

Het midden van het bureau bevat 3 boekjes op wielen, een boek en een leporello. In de lade een boek.

Boek 11, 12, 13 :
Afmeting:13 x 8 x 2.6 cm op wielen
Titel: VERZAMELBOEKJES EN LAAT ZE MAAR TEGEN ELKAAR RACEN.
Bladzijden: 8, beschilderd in kleur
Achterzijde: 2001 en tekst van de kunstenaar
Boek 14:
Afmeting:20.5 x 14 x 0.6 cm:
Titel:
Voorzijde: transparant
Achterzijde: transparant
Bladzijden: 21, bladzijde 1 is geschilderd, naam van de kunstenaar, tekst met pen ‘summer in Amsterdam’. Kleurkopieën. Foto’s van bordjes ‘wegens vakantie gesloten’.
Boek 15:
leporello
Afmeting: 32 x 31.8 x 0.9 cm
Titel: MUTUS LIBER
Voorzijde: geschilderd en voorzien van afbeeldingen
Achterzijde: geschilderd en voorzien van afbeeldingen
Boek 16:
Boek in middelste lade
Afmeting: 35.5 x 25.5 x 1.2 cm
Titel: INDICATION
Voorzijde:
Achterzijde:
Bladzijden: 28, fotokopieën op transparant papier van tekeningen in kleur
Uitgave: 1999-2000 en naam kunstenaar.

Presentatievorm:

De rechterzijde van het bureau bevat 9 boeken en een leporello in de lade.

Boek 17:
Afmeting: 29.4 x 21 x 0.5 cm
Titel: Malaysia, Singaput, Indonesien
Voorzijde: zwart
Achterzijde: zwart
Bladzijden: 30, zwart/wit kopieen van tekst en afbeeldingen uit de landen. 1e bladzijde: 1977, naam van de kunstenaar
Oplage: 3, dit is nr. 1/3
Boek 18:
Afmeting: 29.4 x 21 x 0.5 cm
Titel: Mexico, Quatemala, Elsalvador
Voorzijde: zwart
Achterzijde: zwart
Bladzijden: 21, zwart/wit kopieen van tekst en afbeeldingen uit de landen. 1e bladzijde: 1976, naam van de kunstenaar.
Oplage: 3, dit is nr. 1/3
Boek 19:
Afmeting: 29.4 x 21 x 0.5 cm
Titel: Tunesien
Voorzijde: zwart
Achterzijde: zwart
Bladzijden: 30, zwart/wit kopieen van tekst en afbeeldingen uit de landen. 1e bladzijde: 1979, naam van de kunstenaar.
Oplage: 3, dit is nr. 1/3
Boek 20:
Afmeting: 29.4 x 21 x 0.5 cm
Titel: Griechenland
Voorzijde: zwart
Achterzijde: zwart
Bladzijden: 26, zwart/wit kopieen van tekst en afbeeldingen uit de landen. 1e bladzijde: 1978, naam van de kunstenaar.
Oplage: 3, dit is nr. 1/3
Boek 21:
Afmeting: 29.4 x 21 x 0.5 cm
Titel: Materialen Holland 1979
Voorzijde: zwart
Achterzijde: zwart
Bladzijden: 42, zwart/wit kopieen van tekst en afbeeldingen uit de landen. 1e bladzijde: 1979, naam van de kunstenaar, Gorinchem
Oplage: 3, dit is nr. 1/3
Boek 22:
Afmeting:30.4 x 21.7x 0.8 cm
Titel: 60 MINUTEN LANG ZEITZEICHEN GEBEN
Voorzijde: zwart
Achterzijde: zwart
Bladzijden: 26, originelen met geschreven tekst. 2e bladzijde aug. ’82, naam van de kunstenaar.
Tekst: 1. feder+ tinte, 2. bleistift 6B, 3. wachs, 4. pinsel + tinte
Boek 23:
Afmeting:30.4 x 21.7x 0.8 cm
Titel: DIE POESIE DER DINGE
Voorzijde: zwart
Achterzijde: zwart
Bladzijden: 43, fotokopieën van tekst en foto. 1e bladzijde Hamburg 1979, naam van de kunstenaar.
Boek 24:
Afmeting:30.4 x 21.7x 0.8 cm
Titel: 24 DRAWINGS FROM RUDI
Voorzijde: zwart
Achterzijde: zwart
Bladzijden: 28, originele tekeningen en 3 foto’s. 2e bladzijde Spring 1978 3e bladzijde naam van de kunstenaar + Rudi.
Boek 25:
Afmeting:31.6 x 25 x 2 cm
Titel:DIE ITALIENISCHE REISE
Voorzijde: oker/oranje
Achterzijde:oker/oranje
Bladzijden: 216, teksten en tekeningen 1997 en naam van de kunstenaar
Uitgave: Kunstenaar / Galerie Nouvelles Images Den Haag
Oplage: 400, dit is nr. 219/400
Boek 26:
Leporello in rechterlade. Unica, het geheel is beschilderd in kleur
Afmeting:31 x 28.5 x 0.9 cm
Titel: PIETA
Uitgave: 1994

Alle boeken liggen klassiek op het bureau of in de lades. Het gepresenteerde is in te kijken en aan te raken.




Egge AltenaEgge Altena

Egge Altena

De bibliothecaris / beeldend kunstenaar plaatste een zelfontworpen wandstandaard. Hierop presenteerde zij 7 losse bladen.

lees verder.verberg content.

Wandstandaard:

Afmeting: 85 x 24 x 40 cm
Materiaal: hout

Losse bladen:

Titel: INVOCATIONS
Afmeting blad: 56 x 34 cm, gevouwen in drieën
Aantal: 7 stuks
Voorkant: originele afbeelding
Middenblad: originele afbeelding
Achterkant: originele tekst
Alle bladen zijn voorzien van de titel, naam kunstenaar en jaartal 2010.

Het publiek mocht de 7 verschillende bladen inkijken en aanraken.




Ingrid ScheinhardtIngrid ScheinhardtIngrid Scheinhardt

Ingrid Scheinhardt

De grafisch ontwerpster toonde een grit van 7x7 foto’s tegen een aanwezige stellage. Achter elke foto liggen in de stelling een x-aantal identieke foto’s. op een reeds aanwezige tafel liggen 5 samengestelde fotoboeken, een handleiding om zelf het boek samen te stellen en inbindmateriaal.

lees verder.verberg content.

Deze publicatie is een speciale uitgave voor het onderzoek [in]visible #04.
Ze plaatste een grit van foto’s en een tafel met 5 boeken.

Presentatievorm:

De foto’s zijn met spelden vastgemaakt op een reeds aanwezige archiefkast.
Aantal: 49
Afmeting: 26 x 21 cm
Kleur: zwart/wit
Afbeelding: 49 verschillende gezichten van de kunstenaar gebaseerd op 7 emoties
Achter elke foto een stapel identieke foto’s.
Afmeting grit: 212 x 213 cm.

Op tafel:

Afmeting tafel: 221 x 100 x 76 cm
5 reeds samengestelde boeken: 26 x 21 cm
Gebruiksaanwijzing hoe je eigen boek samen te stellen
Doosje twinlock sluitingen
Doos met A4 vellen voor administratief werk zoals prijs, aantal pagina’s enz.
Doos met A4 vellen met tekst, ©2010 Ingrid Scheinhardt, fotografie Eva-Fiore Kovacovsky, tekst Frank van Marwijk.
Plasticmapjes voor de boeken.
Om de tafel 3 zwarte plastic stoelen, reeds aanwezig in de ruimte.

Het publiek mocht zelf het boek samenstellen. Het aantal bladzijden en de volgorde van de bladzijden was zelf te bepalen. Het boek was te koop.




Allan VosAllan VosAllan Vos

Allan Vos

De modeontwerper toonde een doos met boekjes, afgedekt met plexiglas, 3 boeken, een stapeltje van 6 boekjes, een boekje om in te schrijven. Dit alles geplaatst op zwarte papieren vellen op een reeds aanwezige tafel.

lees verder.verberg content.

De modeontwerper toonde op een reeds aanwezige tafel, 10 boeken en een doos. In de doos zitten 12 boeken.

Presentatievorm:

De tafel is voorzien van 10 zwarte vellen. Hierop bevinden zich de doos en de 10 boeken. De vellen zij genummerd van 1 t/m 9 met witte inkt.
Vel zonder nummer:
Hierop ligt de toelichting op het werk.
Titel: MIJN VERZAMELING IS MIJN LEVEN. MIJN LEVEN IS MIJN VERZAMELING.
Vel 1:
Hierop staat een doos met 12 boeken. De doos is afgedekt met 2 plexiglas A4 plaatjes
Afmeting doos: 33.5 x 24.5 x 26 cm
Vel 2:
Hierop ligt een klassiek ingebonden boek
Afmeting: 31.5 x 21 x 1.5 cm
Bladzijden: 28
Het boek bevat fotokopieën, foto’s, krantenknipsel, uitgeknipte vormen, originele tekeningen en een kopie van een tekst. De tekst bestaat uit 9A4 bladzijden en is vastgeniet. Overige bladzijden van het boek zijn leeg.
Vel 3:
Hierop ligt een klassiek ingebonden boek
Afmeting: 23 x 16.5 x 2.5 cm
Titel: MAGIC CIRCUS / TRAGIC CIRCUS. Collection 2005-2006 en naam mode ontwerper
Bladzijden: 74
Het boek bevat foto’s, uitgeknipte foto’s, entreekaartje, krantenknipsel en tekeningen.
Vel 4:
4 witte inktstipjes
Vel 5:
Hierop ligt een in kleur gedrukt boek met tekst en foto’s.
Afmeting: 27.5 x 21 x 0.7 cm
Voorkant: titel en naam modeontwerper
Achterkant: tekst en foto modeontwerper.
Bladzijde: 12
Vel 6:
3 witte inktstipjes
Vel 7:
Hierop liggen 6 identieke boekjes
Afmeting: 21 x 15 x 0.5 cm
Titel: RECONSTRUCTIE 30 JAAR en naam van de modeontwerper
Bladzijden: 18
Vel 8:
2 witte inktstipjes en een vraagteken.
Vel 9:
Met witte inkt geschreven tekst ‘suggestie ?’ en een leeg notitieboekje met pen.

Alle boeken mogen worden ingekeken. De boeken in de doos niet.




Linda WillemszoonLinda WillemszoonLinda Willemszoon

Linda Willemszoon

De illustratie- en dessinontwerper toonde een installatie ” De sleutel van mijn hart”. Het geheel bestaat uit een bureau, een rolgordijn en een boek aan de wand.

lees verder.verberg content.

Presentatievorm:

Bureau: Deze is door de kunstenaar uitgevoerd / omgebouwd en voorzien van 4 lades, een transparantbovenblad en een bol met lichttekst. De sms’jes zijn continue te lezen in de bol boven op het bureau.
Afmeting: 140 x 75 x 76 cm
Materiaal: hout , bovenzijde plexiglas
Lades: 4 stuks, bekleed aan de binnen zijde met tekst en foto’s in kleurkopieën.
Lade 1: bevat Kunstenaarsboek welke zit ingeklemd op de bodem
Afmeting: 22 x 15 x 0.4 cm
Bladzijden: 13, afbeeldingen en tekst in donkere kleur, sommige afdrukken op transparanten
Lade 2: op de bodem een doosje ( Droste Bonbons) met een zwart/wit afbeelding erin geplakt
Afmeting: 20 x 13 x 2.5 cm
Lade 3: op de bodem is een tekening geschilderd van een menselijk hart. Verder bevat de lade 7 speelgoedauto’s(ambulances), 2 mobieltjes en een sleutel. Eén mobieltje maakt contact met de bol op het bureau en via deze bol zijn de sms’jes af te lezen.
Lade 4: op de bodem een katrol met een rol, die een geprinte reep linnen bevat.

Presentatievorm:

Rolgordijn: deze bevat geprinte tekst in kleur

Presentatievorm:

Houten blad met Kunstenaarsboek
Afmeting blad: 90 x 61 x 0.5 cm
Materiaal: hout
Hierop is met stift een afbeelding getekend. Uitvergroting van afbeelding uit lade 2
Kunstenaarsboek: het boek zit met 2 ijzeren ringen bevestigd aan het blad. Het boek heeft als achterzijde een doosje
Afmeting doosje: 21 x 12.2 x 2.5 cm
Afmeting boek: 21 x 13.6 cm
Bladzijden: 16, afbeeldingen zijn kopieën in kleur op transparanten.

De installatie is geplaatst in een kleine intieme ruimte. Al het werk is in te kijken en aan te raken.




Vesta KroezeVesta KroezeVesta Kroeze

Vesta Kroeze

De architect / beeldend kunstenaar maakte voor het onderzoeksproject een meubelinstallatie om op te zitten / staan, waarin boeken geplaatst worden en een doos met kunstenaarsboekjes.

lees verder.verberg content.

Meubel:
Afmeting: 176 x 105 x 108 cm
Materiaal: ijzer, spaanplaat
De installatie bevat traptreden met daaronder opgeborgen zwarte dummy’s.
Dummy’s:
Aantal: 49
Kleur: zwart
De dummy’s zijn leeg, hebben standaardmaten en niet gestandaardiseerde maten verkregen dmv. doorsnijden. Uit sommige boeken zijn geometrische vormen gesneden.
Kunstenaarsboekjes:
Afmeting: 13.6 x 5.2 cm
Titel: LE VISIBLE ET L’INVISIBLE
Bladzijden: het boekje is dichtgevouwen en voorzien van een nietje. Door 2 stroken weg te knippen worden de bladzijden zichtbaar
Oplage: 80
Uitgave: jan.2010, eigen beheer en naam van de kunstenaar.

De installatie mag worden betreden en het kunstenaarsboekje is mee te nemen.




Wilhelmina OntwerpWilhelmina Ontwerp

Wilhelmina Ontwerp

Het duo plaatsten diverse scharen, nietmachines en een stapel boeken op een reeds aanwezige tafel en een rek met uitgeknipte jurken.

lees verder.verberg content.

Presentatievorm:

Scharen en nietmachines: deze zijn voorzien van oranje strikjes waaraan kaartjes zitten met de teksten ‘niet met mij de jurk vast en ‘knip met mij de jurk uit’
Stapel boeken: 16 stuks, allen voorzien van een zwart/wit zeefdruk met een maakpatroon van een jurk en een gebruiksaanwijzingtekst. Deze zijn geïllustreerd door verschillende mensen.
Uitgeknipte jurken: 23 stuks aan houten hangers.

De boeken worden uitgeknipt tot jurken, waarna ze aangepast worden. In ruil voor de jurk wordt een foto gevraagd, die uiteindelijk weer tot een boek gebundeld gaan worden.



Onderzoeksresultaten #4. Onderzoeksresultaten #4. Onderzoeksresultaten #4. Onderzoeksresultaten #4. Onderzoeksresultaten #4. Onderzoeksresultaten #4. Onderzoeksresultaten #4. Onderzoeksresultaten #4. Onderzoeksresultaten #4. Onderzoeksresultaten #4. Onderzoeksresultaten #4. Onderzoeksresultaten #4. Onderzoeksresultaten #4. Onderzoeksresultaten #4. Onderzoeksresultaten #4. Onderzoeksresultaten #4. Onderzoeksresultaten #4. Onderzoeksresultaten #4. Onderzoeksresultaten #4. Onderzoeksresultaten #4. Onderzoeksresultaten #4. Onderzoeksresultaten #4. Onderzoeksresultaten #4. Onderzoeksresultaten #4. Onderzoeksresultaten #4.

Verslag van de vierde presentatie project [in]visible

De vierde presentatie en tegelijkertijd de eerste in 2010 vond plaats op zaterdag 9 januari. Buiten was het behoorlijk koud, er stond een snijdende wind en sneeuwval werd verwacht. Gelukkig namen veel mensen de moeite om het begin van de nieuwe fase bij te wonen: de ruimtes van Archief Synergie werden goed bezocht. Dit keer waren er maar liefst 9 deelnemers. Drie ‘gewone’ en 7 die betrokken waren bij de Masterclass die aangeboden werd door Kunstenaars & Co. De deelnemers legden een grote verscheidenheid aan werk aan de dag. Hun enthousiasme spreekt boekdelen (!). Een verslag van een stemmingsvolle middag.

De uit Zeeland afkomstige kunstenaar Marinus van Dijke heeft in een kleine zijruimte een losbladige uitgave uitgestald uitgaande van het gegeven sneeuw. Alvorens het boek te bereiken dient de beschouwer eerst drie achter elkaar geplaatste sneeuwgordijnen te passeren. Naarmate de bezoeker dichter bij komt, wordt het boek steeds meer zichtbaar. De toeschouwer verdwijnt letterlijk achter het sneeuwgordijn. In deze gordijnen zijn sneeuwvlokstructuren uitgesneden, om in de ijzige atmosfeer tegemoet te komen. Het boek mag bekeken en doorgenomen worden, de pagina’s mogen lukraak achter blijven, alsof het sneeuwgedwarrel betreft. Marinus van Dijke is vanaf zijn kindertijd al geïnteresseerd in het duinenlandschap. Hij is het zijn hele verdere leven blijven observeren, veranderingen en vervormingen gestalte gevend. Op kleine tafeltjes staan voorwerpen uitgestald die in de duinen voorkomen, uiteindelijk leidend naar een tafeltje met een boek geënt op het thema. Het inmiddels verweerde en beslagen waterflesje dat de kunstenaar vergezelde op zijn vroegere tochten, staat er ook bij. Het bevat het oorspronkelijke water uit zijn jeugdjaren. Aan de muur, blootgesteld aan het daglicht, hangt een kalender met afbeeldingen van een boom in diverse jaargetijden, getiteld ‘for a while’. Geprint op courantendruk dat door de lichtinval snel zal verkleuren. Dat het geheel boven de verwarming hangt komt de krulling van het papier alleen maar ten goede.

Deelnemer Jan Dibbets zal voor velen geen onbekende zijn. Reeds in de jaren zeventig maakte hij naam met zijn perspectiefverschuivingen en fotomontages. Voor deze presentatie beperkte hij zich tot het tonen van zijn correspondentie met Archief Synergie, te zien in 4 bescheiden glazen vitrinekastjes met loden randen, in eerste instantie niet vanuit een museale gedachte bedoeld. Waarin de kracht van de beperking schuilt: binnen de context van het onderzoek een verrijking. De inhoud van de brieven laat zich niet lezen en een nadere uitleg ontbreekt. Uiteindelijk leidt dit tot presentatie van 2 reeds eerder gepubliceerde boekwerkjes, afkomstig uit het archief van de kunstenaar. Alleen het omslag valt te bekijken, het binnenwerk geeft zich niet bloot. Geheel overeenkomstig deze gedachte staat er op de website geen informatie over persoon en werk.

De Masterclass werd in de maanden november en december gehouden in samenwerking met Kunstenaars en Co, dat zich richt op begeleiding en coaching van kunstenaars. Na de oproep kwamen maar liefst 25 aanmeldingen binnen. Na selectie werden 20 mensen uitgenodigd om deel te nemen aan de 5 dagen die de Masterclass duurde. Achtereenvolgens kwamen de volgende onderwerpen aan bod: een overzicht van de jaren ’60 en ’70 - de beginperiode van het kunstenaarsboek -, het kunstenaarsboek en de wijzen van conserveren in deze tijd, een bespreking van werk en visie door de deelnemers en tenslotte een bezoek aan het CODA-museum in Apeldoorn. Conservator Lotte Menkman gaf nadere uitleg over voorwaarden voor presenteren en conserveren. De 5e dag van de Masterclass werden van 7 deelnemers hun visie voor ‘in-visible’ gevraagd en besproken. Waarbij de resultaten bij deze onderzoeksfase getoond worden.

Gelegenheids-’master’, beeldend kunstenaar en tot voor kort AKI-docent Uwe Poth laat unica’s zien die hij in de loop der jaren vervaardigd heeft. Sommige bevinden zich in bezit van het Stedelijk Museum in Amsterdam. Hij heeft ze op klassieke wijze geplaatst op de grote groene lessenaar. De laden zijn gedeeltelijk geopend, om zo de kwetsbare exemplaren te kunnen tonen. Waarbij het lijkt of ze speciaal voor de laden gemaakt zijn. Het meubel wordt ten volle gebruikt. Uwe vertelt over zijn komst naar Nederland vanuit Duitsland begin jaren ’80. Zijn eerste ontmoetingen met mensen legde hij vast in een boek: ieder had een bijdrage. Zo vormt zich een mooi tijdsbeeld. Prominent aanwezig is een boek met houtsneden waarin een verhaal slechts verteld wordt door beelden, teksten ontbreken. Een ander boek heeft als titel ‘two and a half hours writing’ en bevat een letterlijke weergave van die handeling.

Direct bij het betreden van de ruimtes wordt de kijker geconfronteerd met het werk van modeontwerper Allan Vos. Op een tafel ligt het plan uitgestald. Uitgangspunt is een kartonnen doos met nog niet gedocumenteerd werk: boekjes veelal met gedachtenkrabbels en verzamelde dingen. Echter niet door iedereen in te kijken: 2 glasplaatjes bedekken het geheel. Allan heeft wél de wens dit gedachtengoed met anderen te delen. Vanuit het archief of liever gezegd: vanuit deze schetssituatie, wordt een afgeleide, of ‘moederboek’ gedestilleerd, dat van daar uit diverse linken heeft: naar een reconstructie bijvoorbeeld, of naar een commerciële uitgave. Na telkens verder uitzoeken wordt de verzameling behoorlijk gecomprimeerd. Selecteren en overtollige zaken weggooien, met pijn in het hart weliswaar en daarbij stapsgewijs van iets tot niets komen. Het eindresultaat is niet bekend, het proces zal het leren.

Op de achtergrond is de installatie van grafisch ontwerper Ingrid Scheinhardt te zien: 49 dwingende en gelijkwaardige zelfportretten in zwart-wit, daarbij alle basisemoties en vertakkingen ervan uitbeeldend. Alle portretten bevatten coderingen. In een begeleidend vel kunnen deze nagelezen worden. De rangschikking is niet willekeurig. De 7 basisemoties beginnen linksboven bij neutrale uitdrukking, daarbij diagonaal afzakkend naar alle stadia. Onder de foto’s liggen meerdere foto’s van de gezichtsuitdrukking. De bezoeker kan zelf zijn/haar collectie samenstellen. Omdat iedere ordening anders zal zijn, ontstaat er telkens een uniek geheel, ‘at random’ vervaardigd. Ook de dikte van het boek is variabel. Vóór de presentatie is een degelijk bureau gezet om de administratie bij te houden. Een assistent zorgt voor de bundeling van de vellen en houdt bij of er geen dubbele uitdrukkingen bij zitten. In het grijzen stalen geldkistje zit het wisselgeld.

Egge Altena, naast beeldend kunstenaar ook werkzaam als bibliothecaris, heeft in de loop der jaren bemerkt dat ze haar schilderijen meer aanraakbaar wil hebben. Ze als het ware los van de de muur wil maken. Vandaar de wens om ze drie-dimensionaler te krijgen. Bij haar onderzoek betreft presentatievormen van boeken heeft ze een eenvoudige houten constructie gemaakt die het meest lijkt op een drieluik: boeken kunnen er zo uitgestald worden, zonder enige poespas. Egge wil zo min mogelijk belasting. Slechts 2 schroeven zijn er nodig om de constructie in elkaar te zetten. Voor de gelegenheid heeft ze enkele malen eenzelfde boek gemaakt geïnspireerd op het werk van Amerikaans schrijver en voorloper van de Beat Generation William Burroughs: hetzelfde in beeldbeleving, maar telkens een fractie anders. Een min-of-meer herhaling. Het heeft dan ook de titel: ‘Invocations’ (bezweringen). Hoewel een titel als ‘Surrender’ (overgave) haar achteraf beter had geleken.

Helemaal achterin de ruimtes van het Archief zijn Anouk van Reijen en Vera van Duren van Wilhelmina Ontwerp druk bezig om hun collectie op orde te krijgen. Onlangs hadden ze 80 pakketjes met daarin een basisontwerp voor een papieren jurk naar vrienden en bekenden opgestuurd met de vraag om het tijdelijk kledingstuk naar eigen inzicht te bewerken. Deze middag worden de resultaten getoond. De jurken worden aangepast en de makers mogen zich gelijk in het publiek mengen. Het wordt een prachtige verkleedshow. Sommigen hebben een fantasieontwerp gemaakt, anderen hebben het begrip boek concreet toegepast. Met teksten en afbeeldingen over het onderwerp manifesteren ze zichzelf letterlijk als ‘open boeken’. Als tastbaar bewijs van de happening zullen de creaties worden gefotografeerd en daarna in boekvorm uitgegeven. Originelen vernietigd, sporen uitgewist. Bezoekers getooid in papieren jurken, bewegend langs de tafels en opstellingen in de ruimtes: een feestelijk en onverwacht onderdeel van de middag.

Vesta Kroese manifesteert zich op het grensvlak van beeldende kunst en architectuur. Haar installatie heeft ze opgebouwd in een bijna verstopte hoek van het Archief, in een kleine zijgang. Ze houdt zich dan ook graag bezig met dit soort overgeslagen plekken. De vraag ‘waar lees je een boek?’ heeft ze gestalte gegeven in een boekenverzameling die opgebouwd is uit blanco dummies die overeenkomen met de archiefmaten. Met deze onbeschreven boeken als basis en spaanderplaten planken heeft ze een meubel gemaakt dat beklommen kan worden. Tot aan het plafond of verder. Een installatie die eindeloos kan doorlopen. De boekenkast kan zo ook als gebruiksvoorwerp ervaren worden. Het biedt de mogelijkheid om de omgeving vanuit een andere manier te bekijken. Het thema ‘lezen van je omgeving’ is een vaker terugkomend element in het werk. Eerder schreef Vesta een essay getiteld ‘Dyslexisch landschap’, handelend over het beleven van de ruimte vanuit een ander perspectief. Ga je bij dyslexie normaal uit van het ontbreken van samenhang bij letters onderling, in dit geval ging ze uit van het ontbreken van samenhang in beelden. Beeldblindheid, om het zo maar te noemen.

Bij illustratie- en designontwerper Linda Willemszoon staat de liefde centraal in haar werk. Inspiratie put ze uit liefdesbrieven. Met de vraag: ‘verzamelt u brieven?’ wist ze een verzameling bijeen te krijgen. Bij deze presentatie heeft ze op een rolgordijn een aantal brieven weergegeven tussen een niet nader genoemde Nederlandse man en een Marokkaanse vrouw in de jaren ’60. Naarmate het beeld zich ontrolt, valt min of meer af te lezen hoe de relatie zich ontwikkelt in de loop der tijd. De brieven zijn in meerdere talen geschreven, soms zijn de letters slordiger en uitbundiger. Of lijkt dat maar zo? Het opgestelde bureau is afkomstig van haar grootouders en bevat hun correspondentie, een calligrafisch kabinet. Bovenop ligt een glasplaat, met blauwe kringen bedekt. Ze verwijzen naar de diepblauwe glazen bol die er bovenop staat, alsof deze is uitgelopen. Op de bol lichten in een straf tempo de SMS-jes op die ze met haar eigen mobiel ontvangen heeft. Daagse mededelingen, die normaal gesproken direct verwijderd worden, krijgen op deze vervreemdende wijze een diepere betekenis.


Vele reacties, die we mee nemen in het experimenteel onderzoek. Het zijn er teveel om allen weer te geven. Om toch een indruk te krijgen tonen we er enkele:

lees verder.verberg content.

Deelnemen aan (in)visible 04 was erg inspirerend. En eng. Het tentoonspreiden wat nog in beginfase zit, niet af is, is niet iets dat ik makkelijk doe. Toch was het een succes; de reacties waren positief en blijkbaar wil men toch graag meer horen wat de visie is en wat de uiteindelijke vorm en het uiteindelijke werk zal zijn. Ook ik ben daar erg benieuwd naar. (in)visible heeft er wel voor gezorgd dat ik al flink op weg ben met het uiteindelijke boek, en dit getoonde 'proefmodel' zal zeker voor het eind van het jaar tot een geweldig eindproduct komen.


Tijdens de masterclass en het onderzoek van [in]visible #4 speelde ik veelvuldig met de gedachte om de zintuigen te laten prikkelen door middel van het kunstenaarsboek. Met deze gedachte ging ik verder met mijn onderzoek naar ‘De verloren romantiek van het geschreven woord’ in de installatie ‘ De sleutel tot mijn hart’.

Tijdens de start/opening van Fase 4 presenteerde ik mondeling aan diverse personen mijn onderzoek naar ‘De verloren romantiek van het geschreven woord’. Uit de gesprekken met de bezoekers kwam ik er al gauw achter dat het project een dialoog oproept over liefde en de persoonlijke reflectie naar de bezoeker toe.

Bij mijn persoonlijk onderzoek kwam dus duidelijk een gevoel van reflectie naar de toeschouwer toe naar boven, maar ook stilstaan en je persoonlijk verhaal delen. Bij de andere ontwerpers en kunstenaars werd het kunstenaarsboek vooral gepresenteerd als een beleving. Het onderzoek verlangde van de bezoeker om de kunstenaarsboeken actief te beleven, door handelingen die je onbewust vanzelf onderging.


De papieren jurken lagen keurig opgevouwen op hoge stapels op de houten tafel,scharen en nietmachines stonden gereed.
Toeschouwers kwamen de ruimte binnengelopen, aftastend en onderzoekend.
Eerste bezoekers bladerden nieuwsgierig door de boeken afwachtend van wat er zou gebeuren.
Tot de eerste papieren snippers opeens door de ruimte vlogen!
Stapels werden uiteengetrokken en de boeken transformeerden tot jurken.
Mensen gingen opzoek naar het boek dat bij hun persoonlijkheid paste. De expositie begon te leven!
Er ontstond een sociaal schouwspel waarbij onbekenden elkaar gingen helpen met het aantrekken van jurken. De grens van het intieme werd overschreven en er ontstond een gevoel van samenhorigheid.
Enkele bezoekers aanschouwden het humoristische tafereel en werden overgehaald om zelf mee te gaan doen.
Ondertussen mengden de ‘lopende jurken’ zich tussen ander tentoongesteld werk, waardoor de expositie geen vaste plek meer in de ruimte opeiste.