Een onderzoek naar presentatievormen
van het kunstenaarsboek.

Het boek op de leestafel. /// Het gesloten archief. /// Het boek in een doos. /// Het open archief. ///
Het boek in de schappen. /// Het boek letterlijk betreden. /// Het boek op de grond onder ijzeren platen.
/// Het boek in een intieme ruimte. /// Het boek als installatie in 2 aangrenzende ruimtes. /// Het boek
in een werkruimte. /// Het boek als object waar je langs loopt. /// Het boek als concept voor een ruimte.

close

deelnemer: Rob Erdmann / Goletta Jansen [# 01].


Rob ErdmannRob ErdmannRob ErdmannRob Erdmann en Goletta-JansenGoletta-Jansen

Fotografie Frans Baake


Het ultieme inspiratieboek

Rob Erdmann en Goletta Jansen kennen elkaar van de Rietveld Academie in Amsterdam. Beiden volgden er de opleiding grafisch ontwerpen. Rob is inmiddels al jaren werkzaam als vormgever bij Claessens-Erdmann. Het bedrijf richt zich op retail, het ontwikkelen van winkelconcepten. Goletta maakt kunstenaarsboeken. Beiden hebben een voorliefde voor het medium boek en gaan er met ‘onboekse’ wijze mee om. Graag filosoferen ze over de betekenis ervan. Een boek op schoot bijvoorbeeld is iets anders dan een boek op een tafel.
Rob heeft vanuit zijn werk veel te maken met vormgeving die op digitale wijze tot stand komt. Neemt niet weg dat zijn hart ligt bij het tastbare drukwerk, het boek dat je liefdevol ter hand neemt. Het zal een generatiebeeld zijn, zoals hij het zelf verwoordt.

lees verder.verberg content.

Rob is een slechte lezer. Waarmee hij niet wil zeggen dat hij slecht leest, maar dat een boek voor hem meer betekent dan een verzameling van teksten. Zijn linkshandigheid doet hem vaak een boek van achteren naar voren doorbladeren, waardoor het boek al in een ander licht bezien wordt. Vanuit zijn middelbare schooltijd herinnert hij zich de boeken van het schoolfonds, door het vele hergebruik voorzien van ezelsoren, door- en onderstrepingen. Allemaal geheime notaties, waarbij de vorige lezer het verdere gebruik van het boek dicteert. Het boek krijgt hierdoor een andere waarde.

Goletta heeft een voorliefde voor oude boeken. Regelmatig struint ze het Waterlooplein af op zoek naar boeken. Ze kiest ze op kleur, vorm, formaat. Aantekeningen, herinneringen van anderen zijn niet bedoeld voor de onbekende lezer. Die er dan toch onbedoeld deelgenoot van wordt. Goletta gebruikt die boeken dankbaar voor het creëren van nieuwe uitgaven. Eén van de boeken is bv. een bestaand boek dat in dekkende inkt bedrukt is met versprekingen. Moeiteloos passen de teksten zich aan, hierdoor het boek in een nieuwe context plaatsend. In een ander boek worden de regels uitgesneden. Op de weerszijde van die pagina zijn dan weer flarden tekst te zien. Het bestaande verandert zo in iets anders. Door toevoegingen ontstaat er een nieuwe betekenis en krijgt het boek een tweede leven.

De uitnodiging van Archief Synergie om presentatievormen van het kunstenaarsboek te onderzoeken, sluit naadloos aan bij de wens om een gezamenlijk project uit te voeren. Het plan is om een ‘doeboek’ te maken: een bestaand boek wordt vernietigd, of beter gezegd: gewijzigd en wordt door de inbreng van anderen omgezet in iets nieuws. Boeken zijn gebruiksvoorwerpen. Rob en Goletta zien zichzelf dan ook als boekenvandalen, in de positieve zin van het woord. Alles uit voorliefde voor het boek wel te verstaan. Als voorbeeld geeft Rob de Pantone-kleurenwaaier aan: een boek met uitscheurbare kleurenstalen, bedoeld voor de drukkerswereld. Je zou het boek intact kunnen laten, maar dan heeft het niet de functie waarvoor het bedoeld is, namelijk de mogelijkheid bieden tot het vormen van nieuwe combinaties. Eigenlijk zou je van zo’n boek daarom 2 exemplaren moeten hebben: één om te houden en één om te verknippen, verscheuren of wat dan ook. Met de verwijderde stukken kan in een vernieuwde ordening iets anders ontstaan. Hoe dat er dan uit gaat zien, is niet duidelijk. Gesprekken met anderen zijn mede vormend voor het nieuwe boekwerk. Het gaat niet om het kant-en-klare eindresultaat. Het proces is belangrijk. Denk bv. aan het Albert Heijn voetbalboek: het sparen en inplakken van de plaatjes is spannend. Als het boek vol is, is de aardigheid eraf. De boekpresentatie moet bezien worden als een tussentijdse gebeurtenis, een tijdelijke fase. Anderen mogen het boek opnieuw helpen rangschikken en gestalte te geven. Hoe dat in zijn werk gaat, dát is interessant om te zien. De verrassing zit hem in de combinaties die eruit kunnen ontstaan, waarbij Rob en Goletta graag die ‘vorige lezer’ willen zijn.